Από τις «γκρίζες ζώνες» στο «τουρκικό» Αγαθονήσι

Σταύρος Λυγερός

Έχοντας ουσιαστικά αποτύχει με τις απειλές και με διπλωματικές κινήσεις να εμποδίσει το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Ερντογάν παραμένει αντιμέτωπος με το δίλημμά του: Ή θα πρέπει να καταπιεί τις απειλές του, ή θα πρέπει να κλιμακώσει, ελπίζοντας πως με τον τρόπο αυτό θα επιτύχει όσα δεν έχει επιτύχει ως τώρα.

Φοβάται, όμως, μήπως η κλιμάκωση του γυρίσει μπούμερανγκ. Η μόνη δυνατότητα κλιμάκωσης είναι να μετατραπεί σε παράγοντα πρόκλησης αστάθειας. Ουσιαστικά, να στείλει το μήνυμα στους πάντες ότι χωρίς την Τουρκία, δηλαδή χωρίς να της δοθεί μερίδιο, η αναγκαία για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων σταθερότητα και ασφάλεια δεν μπορεί να υπάρξει. Αυτό, ωστόσο, είναι εύκολο στα λόγια, αλλά δύσκολο στην πράξη.
Οι βόλτες του σκάφους “Μπαρμπαρόσα”, συνοδεία τουρκικών πολεμικών, στην κυπριακή ΑΟΖ δεν είναι ικανές να εμποδίσουν το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πολύ περισσότερο οι λεονταρισμοί. Κατά συνέπεια, η Άγκυρα χρειάζεται κάτι περισσότερο. Μία γεώτρηση στην κυπριακή ΑΟΖ θα δημιουργούσε αρνητικό τετελεσμένο. Η τουρκική πλατφόρμα “Πορθητής”, όμως, για τους επόμενους μήνες θα πραγματοποιεί γεώτρηση στην περιοχή Αλάνια, εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Ενδεχομένως ο Ερντογάν να στείλει το δεύτερο γεωτρύπανο, εάν και εφόσον έχουν λύσει τεχνικά προβλήματα. Έχει, άλλωστε, προαναγγείλει ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Για να μην έλθει σε αντίθεση με διεθνή εταιρεία, η οποία έχει πίσω της ισχυρό κράτος, κατά πάσα πιθανότητα θα επιλέξει θαλάσσια οικόπεδα, τα οποία διεκδικεί και για τα οποία η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει παραχωρήσει δικαιώματα. Πιθανότερα είναι τα οικόπεδα 4 και 5, που βρίσκονται δυτικά και ολίγον νότια της Κύπρου. Εκεί, άλλωστε, κάνει βόλτες το “Μπαρμπαρόσα”. Αυτό είναι ο λόγος που η Λευκωσία προετοιμάζεται, με σκοπό να κινήσει –όποτε κρίνει– τη διαδικασία παραχώρησης δικαιωμάτων και γι’ αυτά τα οικόπεδα σε εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Total, ώστε να υψώσει φραγμό προστασίας έναντι τουρκικής πειρατικής ενέργειας.
Η νευρικότητα και το αδιέξοδο του Ερντογάν, πάντως, αναμένεται να οξυνθούν εάν ανακαλυφθούν νέα μεγάλα κοιτάσματα από την ExxonMobil και τις Total-ENI. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα ενταθεί ο πειρασμός να δημιουργήσει κάποιου είδους τετελεσμένο για να εκβιάσει τη συμμετοχή του στο ενεργειακό “πάρτι”. Το πρόβλημα της Τουρκίας είναι ακόμα μεγαλύτερο, επειδή έχει αποκλεισθεί όχι μόνο από το ενεργειακό πλούτο, αλλά και από το γεωστρατηγικό πλέγμα που –με τις ευλογίες της Ουάσιγκτον– διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι τριγωνικές συνεργασίες Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος συνεχώς εμπλουτίζονται και αναπτύσσονται (και στο στρατιωτικό τομέα). Στο διαμορφούμενο γεωστρατηγικό πλέγμα αναμένεται να εισέλθει με κάποιον τρόπο και η Ιορδανία, παρότι δεν έχει έξοδο στη Μεσόγειο. Το εν λόγω γεωστρατηγικό πλέγμα αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία για τις ΗΠΑ μετά την κρίση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Μπορεί η Ελλάδα να βρίσκεται στα γόνατα, μπορεί η βόρεια Κύπρος να είναι υπό κατοχή, αλλά ο άξονας Ελλάδα-Κύπρος είναι εκ των πραγμάτων το κέντρο αυτού του γεωστρατηγικού πλέγματος.

Οι τριγωνικές συνεργασίες έχουν πλέον μετεξελιχθεί σε έμμεσες συμμαχίες με σκοπό τη διαμόρφωση καθεστώτος ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, το οποίο δεν περιλαμβάνει την Τουρκία. Για την ακρίβεια, εξισορροπεί την πίεση που η Τουρκία ασκεί στην Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και στην Ελλάδα. Προφανώς, οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί δεν θα πολεμήσουν με τους Τούρκους για να προστατεύσουν τον Ελληνισμό. Έχει, όμως, διαμορφωθεί ένα πολιτικό-διπλωματικό περιβάλλον, το οποίο αποτρέπει τουρκικές επιθετικές ενέργειες. Με την ανακάλυψη ολοένα και περισσοτέρων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, μάλιστα, το γεωστρατηγικό αυτό πλέγμα αποκτά πρόσθετη σημασία, λόγω της ανάγκης δημιουργίας συνθηκών ασφαλείας, οι οποίες θα εγγυηθούν την απρόσκοπτη άντληση και μελλοντικά διοχέτευση του φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές.

Η Ανατολική Μεσόγειος είναι δίοδος, ο χώρος από όπου περνάει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του διεθνούς εμπορίου. Η Κύπρος έχει χαρακτηρισθεί αβύθιστο αεροπλανοφόρο. Μια ματιά στον χάρτη δείχνει γιατί. Βρίσκεται στο κέντρο αυτού του γεωστρατηγικού πλέγματος. Στη γεωπολιτική σημασία που πάντα της προσέδιδε η γεωγραφική θέση της, πρέπει να προστεθεί και η γεωοικονομική αξία που προέκυψε από την ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Με άλλα λόγια, η σημασία της πολλαπλασιάζεται.

Διαβάστε περισσότερα στο slpress.gr


1 ping

    • URL on 17 Απριλίου 2019 at 05:20

    … [Trackback]

    […] Informations on that Topic: papaioannou-j.gr/archives/238928 […]

Τα σχόλια έχουν απενεργοποιηθεί.

Αρέσει σε %d bloggers: